Personalia


1. Annie I. Dunlop
2. Eugene B. Irving
3. Wacław Korabiewicz
4. Kathleen S. Richardson
5. Piotr Bolesław Szczęsnowicz
6. Bronisława Trzaskalik
7. Stanisław Szczęsnowicz
8. Edward Nikołajewicz Szczęsnowicz

1. Annie I. Dunlop, duchowa współtwórczyni Klubu, przyjaciel Polski i Sekretarza,

naukowiec, historyk szkocki, zmarła 23 marca 1973 r. w wieku 75 lat. Zasługuje na uwagę przez swoje życie i swoje osiągnięcia. Była osobą skromną, o dużej kulturze osobistej. Miała kilka stopni i tytułów naukowych, była wyróżniana wysokimi odznaczeniami, wśród nich medalem Bene Merenti przez papieża za prace w Archiwach Watykańskich (sama nie była wyznania rzymsko-katolickiego). Napisała kilka znaczących książek z dziedziny średniowiecznej historii Szkocji, której była wielkim znawcą, oraz setki artykulów dla prasy. Współpracowała z instytucjami naukowymi Szkocji, m.in. z Uniwersytetem Św.Andrzeja w Edynburgu. Była aktywnym członkiem The Scottish History Society. Od pierwszego spotkania z Wincentym Szczęsnowiczem w 1940 r. (opisanego szczegółowo w rozdz. 3), szczerze zainteresowała się sprawami polskimi. Wspierała działalność oświatową Szczęsnowicza wśród miejscowej ludności. Popierała powstanie Klubu i śledziła z dużym zainteresowaniem jego działalność, została jego Członkiem Honorowym. Należała do grona oddanych przyjaciół Wincentego i Klubu, „których przyjaźn i pomoc stały się tak ważne dla moich dalszych losów,” jak stwierdził Szczęsnowicz. Na liście publikacji A.I.Dunlop znajduje się m.in. książka ”Heart’s Desire for Poland”, 92 strony, wyd. Kilmarnock; Standard Printing Works; 1 st edition, 1941.

/H.Sułkowski/

 

2. Eugene B.Irving, wcześniej Iwański, oficer WP, serdeczny przyjaciel Wincentego Szczęsnowicza,

1914-2004, major Wojska Polskiego. Z Wincentym poznali się na początku pobytu na Wyspach Brytyjskich. Współzałożyciel i honorowy członek Klubu. Podczas dłuższych, urlopowych nieobecności Wincentego, pełnił w zastępstwie obowiązki sekretarza Klubu. Urodzony w Rabce. Studiował przed wojną w Warszawie nauki polityczne, został oficerem zawodowym, od 1937 r. w stopniu majora. Ranny w kampanii wrześniowej. Jeniec oflagów, z których uciekał. Zaangażowany w działalność podziemną (AK). Po wojnie znalazł się w Anglii, gdzie studiował m.in. handel zagraniczny, został doradcą finansowym dużych przedsiębiorstw. Żonaty (żona Blanche), przyjął obywatelstwo brytyjskie. Aktywny w polskich organizacjach emigracyjnych i kombatanckich. Wyróżniany polskimi i brytyjskimi odznaczeniami wojskowymi i państwowymi. Zmarł w 2004.

/H.Sułkowski/

 

3. Wacław Korabiewicz, podróżnik, pisarz, członek Klubu i przyjaciel Wincentego Szczęsnowicza,

1903-1994, też znawca i kolekcjoner sztuki plemion afrykańskich, z zawodu lekarz. Wrócił do kraju z emigracji w 1958 r. Serdeczna przyjaźń z W.Sz., została zapoczątkowana listem „Do Bezimiennego Sekretarza Klubu Korespondencyjnego Polsko-Angielskiego”, wysłanego z Dar es-Salaam w maju 1948 r. Jego fragmenty: „/…/ Ja jadę /doPolski/ i będę pracował na całego zakasawszy rękawy. Nie politykowałem nigdy i polityka nie interesuje mnie wcale. Mam jednak tematy społeczne takie, które idą z duchem czasu i budują, zwalczając kołtunerię. Klub Pana był i jest szczeblem na drodze zbliżenia międzynarodowego i dlatego był i jest dobrą robotą. Dlatego może Pan być spokojny i dumny. Zrobił Pan wiele. A zresztą – mój Boże – robił Pan tak, bo musiał, bo inaczej nie mógł, bo Jego żywa, życzliwa, udzielająca natura tego potrzebowała. Wszelkie dobrodziejstwa płyną z egoizmu i stąd egoizmy bywają różnych wartości. Ale na szlachetnym egoizmie należy budować współczucie, wówczas mniej będzie deklaracji, wielkich słów i mniej będzie domagań się nagród za ‘zasługi’ /…/ Kończę już, bo może Pan nie ma czasu na czytanie abstrakcyjnych zupełnie nierzeczowych bzdurstw. Aha … chcę Panu tylko na pożegnanie powiedzieć, że jestem z dyplomu lekarzem, z zamiłowania literatem, a z zawodu włóczęgą. I mam wrażenie, że w Panu też podobna różnorakość siedzi. Bo ludzie ustabilizowani są nieciekawi. /…/ Włóczęga w pojęciu moim to symbol właśnie pragnienia poznania. Takiej wędrówki za własnym ogonem./…/”

/H.Sułkowski/

 

4. Kathleen S. Richardson, sekretarz Klubu po Wincentym Szczęsnowiczu, wierna idei Założyciela, ofiarna i sprawna,

Angielka, zamieszkała w Hastings, przejęła od Szczęsnowicza kierownictwo Klubu F&E bezpośrednio po jego wyjeździe do Polski w lecie 1978 r. Z Klubem – wówczas BPCC – zetknęła się bardzo wcześnie, będąc uczennicą, na początku jego istnienia, za pośrednictwem ojca. Ojciec był nauczycielem w szkole handlowej w York i kiedyś był na odczycie Vincent Swicza, którego tematyka bardzo go zainteresowała. Potem Kathleen wraz z rodzicami kilka razy odwiedzała Szczęsnowicza w Kirkcaldy. Została entuzjastką idei Klubu i bardzo aktywnym jego członkiem. Wzajemne odwiedziny w Hastings i Kirkcaldy były częste, pozwalały jej bliżej poznać sekretarza i zostać jego wierną fanką. W 1975 r. wraz z mężem przebywała w Polsce,zatrzymywała się u krewnych Szczęsnowicza, odwrotnie – gościła też u siebie w Hastings jego krewnych, którzy go odwiedzali w Anglii. (IV/1410) Po przejęciu kierownictwa Klubu pozostała wierna głównym zasadom programowym Klubu, ustanowionym przez Założyciela. Mimo dużych trudności organizacyjnych, głównie finansowych, z zapałem i sprawnie prowadziła Klub, wydawała Biuletyn F&E. W prowadzeniu sekretariatu pomagał jej mąż Eric, a po jego smierci również syn Matthew (‘The Richardson’s Family’). Klub uległ rozwiązaniu w 2005 r. po 60 latach istnienia, pod naporem nowoczesnych środków łączności.

/H.Sułkowski/

 

5. Piotr Bolesław Szczęsnowicz, najstarszy brat Wincentego Szczęsnowicza, lekarz, jego opiekun w dzieciństwie,

urodzony 19.10.1881 (błędny rok, powinno być 1880 – H.S.) w Augustowie, zmarł 23.10.1926 w Suwałkach, syn Antoniego Emilii z Milanowskich. Przez 4 lata studiował w Warszawie, ukończył w 1908 r. uniwersytet w Dorpacie, przez pół roku pracował w Klinice Chirurgicznej we Lwowie, od 27 czerwca 1909 r. w wojsku jako lekarz wojskowy, najpierw w 20 pułku strzelców w Suwałkach, następnie lekarz naczelny przy 18 Pułku Strzelców. Na wojnę wyruszył 1 sierpnia 1914 r. jako naczelny lekarz 17 pułku strzelców, od 10 lipca 1915 r. starszy ordynator szpitala dywizyjnego przy IV korpusie strzelców syberyjskich w Rumunii, także starszy ordynator 483 szpitala polowego. 27 czerwca 1916 r. awansowany do stopnia podpułkownika, 16 grudnia 1917 r. zdemobilizowany. 13 stycznia 1920 r. wstąpił do Wojska Polskiego i zweryfikowany w stopniu kapitana został przydzielony do rezerw personalnych szpitala okręgowego w Grodnie, 20 lutego 1920 r. wyznaczony lekarzem III samodzielnego Dywizjonu Strzelców Granicznych w Suwałkach, lecz 21 września 1920 r. został uznany za niezdolnego do służby wojskowej. Był lekarzem wolno praktykującym w Suwałkach. Zmarł zaraziwszy się od pacjenta tyfusem. Został pochowany na suwalskim cmentarzu. Żoną Piotra Bolesława była Wawrzyna Elżbieta z Gudyńskich. Ich dzieci: Wieńczysława, Wojciech, Bronisława i Helena.

/A.Matusiewicz/

 

6. Bronisława Trzaskalik, córka najstarszego brata Wincentego Szczęsnowicza, więźniarka Ravensbrück, matka prof.Tadeusza Trzaskalika,

urodzona 12 stycznia 1920, zmarła 7 lipca 1995 roku, córka Piotra Bolesława Szczęsnowicza i Wawrzyny Elżbiety z domu Gudyńska w Suwałkach. Po ukończeniu w roku 1937 gimnazjum rozpoczęła studia w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Wybuch wojny zaskoczył ją w czasie wakacji w Suwałkach. Po zajęciu Suwałk przez Niemców prowadziła tajne nauczanie w zakresie gimnazjum. 7 kwietnia 1940 została aresztowana i osadzona w więzieniu wraz z innymi nauczycielkami i działaczkami. Po dwóch tygodniach wywieziona do obozu w Działdowie, a stamtąd 8 maja 1940 do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, gdzie otrzymała numer obozowy 3495. 25 sierpnia 1941 została nieoczekiwanie zwolniona z obozu do Warszawy, bez prawa powrotu do Suwałk, które były włączone do Rzeszy (okoliczności zwolnienia opisuje Wincenty Szczęsnowiczw innym miejscu). W roku 1941/42 kontynuowała studia w Miejskiej Szkole Handlowej, prowadzonej przez profesorów SGH pod płaszczykiem nauki na poziomie szkoły zawodowej. W roku 1942 ze względu na trudności mieszkaniowe i materialne wyjechała do Lublina, gdzie pracowała dwa lata. W okresie tym organizowała kontakty i dostarczała paczki żywnościowe dla więźniow politycznych przebywających na Zamku. W maju 1944 wróciła do Warszawy. W czasie powstania jako PŻ prowadziła przy ul. Wielkiej (u wylotu ulicy Pańskiej) dla powstańców kuchnię i punkt opatrunkowy do czasu rozbicia domu pociskami (we wrześniu 1944). W czasie ewakuacji powstańców i ludności Warszawy 2.X.1944 udało się jej w nocy zbiec do Ursusa, dzięki czemu nie dostała się powtórnie do obozu. Schronienie i pracę znalazła w Grodzisku Mazowieckim. W latach 1945/46 prowadziła księgowość w Fundacji Domów Akademickich w Warszawie, pisząc prace magisterską. W roku 1946 po wyjściu za mąż za Rudolfa Trzaskalika przeprowadziła się do Katowic, gdzie pracowała kolejno w Centralnym Zarządzie Przemysłu Węglowego, CPN. Po kilkunastoletniej przerwie w pracy zawodowej spowodowanej względami rodzinnymi podjęła pracę w roku 1961 w Banku Inwestycyjnym i Narodowym Banku Polskim. W roku 1965 ukończyła studia magisterskie w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach, pisząc drugą z kolei prace magisterska. 1 listopada 1973 awansowała na stanowisko naczelnika Wydziału Kredytów NBP Oddział Wojewódzki w Katowicach. Za swą 18-letnią pracę w bankowości otrzymała w roku 1989 srebrną odznakę Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego. W roku 1980 przeszła na emeryturę i pomagała w wychowaniu wnuczki. W roku 1973, w związku z wykryta choroba nowotworową poddała się operacji piersi. Zmarła w Katowicach, pochowana została na cmentarzu przy ul. Sienkiewicza.

/T.Trzaskalik/

 

7. Stanisław Szczęsnowicz, stryj Wincentego Szczęsnowicza, ksiądz, patriota, społecznik, bardzo zasłużony dla Suwalszczyzny,

urodził się 13.4.1867 w Augustowie, zmarł 24.3.1944 w Łomży. Jego rodzicami byli Wincenty i Paulina z Górskich. Miał dwóch braci: Aleksandra (późniejszego salezjanina) oraz Antoniego, który ożenił się z Emilią z Milanowskich i miał czwórkę dzieci: Bolesława, Kazimierza, Paulinę i Wincentego. Uczył się w szkole przyklasztornej w Augustowie, a od roku 1880 w gimnazjum suwalskim. W 1885 r wstąpił za zezwoleniem rodziców do Seminarium Duchownego w Sejnach. Został wyświęcony 24.06.1890 w Sejnach. Pracował kolejno jako wikariusz w kilku parafiach (Mały Płock, Suwałki 1890), a następnie jako proboszcz w Wiżajnach (1903), a potem w Bakałarzewie. W 1910 r. mianowany został kanonikiem honorowym kapituły sejneńskiej. W kronice parafii Bakałarzewo znajduje się m.in. informacja: Lata pobytu ks. prob. S.S. (1903-1914) należą do najbardziej pracowitych i pięknych w dziejach parafii…. Podczas pierwszej wojny światowej i po niej ks. S.S. uczestniczył w pracach komitetów obywatelskich niosących pomoc poszkodowanym osobom. W 1918 r. w Suwałkach stał się aktywnym członkiem Tymczasowej Rady Obywatelskiej, przejmującej administrację od nimieckich władz. Delegowany do Warszawy przekazywał m.in. petycję, by „rząd polski wziął Suwalszczyznę pod zarząd państwa polskiego”. W 1919 r. został wybrany posłem na sejm. Występował zdecydowanie na rzecz uwolnienia Suwalszczyzny spod okupacji niemieckiej i zagrożenia litewskiego. Jego osobistemu zaangażowaniu można przypisać przyspieszenie decyzji o wyznaczeniu przez państwa Ententy linii Focha i nakazaniu przez aliantów wycofania się wojsk niemieckich z Suwalszczyzny przed 24 sierpnia 1919 r. Sprawy te opisał w wydanej przez siebie w 1934 r. broszurze „Historia uwolnienia Suwalszczyzny spod okupacji niemieckiej i litewskiej”. Wszedł w skład Suwalskiego Komitetu Obywatelskiego, a w 1915 roku został jego prezesem. Komitet zajmował się m.in. podziałem środków wśród osób potrzebujących wsparcia. Był też przedstawicielem Komitetu Powiatowego w GubernialnymKomitecie Obywatelskim. Witał Wojsko Polskie gdy 24.8.1919 r. weszło do Suwałk. Został dziekanem, a w 1926 r. kanonikiem kapituły łomżyńskiej. Był też prezesem Suwalskiego Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności.Po 1929 r. został proboszczem katedry św.Michała Archanioła w Łomży i bliskim współpracownikiem ks.biskupa Stanisława Łukomskiego. Podczas drugiej wojny śiatowej przebywał w Łomży. W początkach działań wojennych występował odważnie w odezwach o zachowanie spokoju, potępiał kradzieże i inne przejawy bezprawia. Został pochowany na miejscowym cmentarzu. Nie pozostawił po sobie żadnego majątku.

/T.Trzaskalik/

 

8. Edward Nikołajewicz Szczęsnowicz, stryjeczny brat Antoniego, ojca Wincentego Szczęsnowicza, jedyny wojskowy antenat w rodzinie, wybitny i wyróżniany oficer rosyjskiej marynarki wojennej,

urodzony 6.1.1853 w Archangielsku, zmarł 3.1.1911 r. w Sankt Petersburgu, wiceadmirał Marynarki Wojennej Imperium Rosyjskiego, narodowości polskiej. Był synem polskiego szlachcica Mikołaja, zesłanego do Archangielska za udział w powstaniu listopadowym, zatrudnionego przy budowie okrętów. Edward od 1867 uczył się w Szkole Morskiej w Petersburgu, specjalizując się w nowoczesnych broniach.. W 1898 podjał studia w Akademii Morskiej i ożenił się z Polką Jadwigą Zmaczyńską. W tym samym roku został wysłany do Filadelfii w USA by nadzorować budowę okrętów dla Rosji. W 1899 został dowódcą pancernika „Retwizan”, na którym w 1902 r. wypłynął do nowej bazy Port Artur na Oceanie Spokojnym. Dowodził pancernikiem w walkach wokół Port Artur podczas wojny rosyjsko-japońskiej. Mimo uszkodzenia pancernika w walkach Edward wykazał się dużymi zdolnościami dowódczymi i odwagą. Odznaczony przez cara Orderem św. Jerzego IV klasy. Po kapitulacji Port Artur dostał się do niewoli, lecz w 1905 r. otrzymał awans na kontradmirała, a 4 lata później na wiceadmirała. Spoczywa na cmentarzu rzymskokatolickim w Sankt Petersburgu. Nie miał dzieci. Miał brata Aleksandra (ur.1845), oraz siostrę Emilię (ur.1847). Był dobrze zorientowany w sprawach rodziny zamieszkującej Polesie, utrzymywał z nią kontakt i wielokrotnie wspomagał.

/Wikipedia/